Mtakatifu Evaristo

Mtakatifu Evaristo, Papa na Shahidi

Sikukuu: Oktoba 26
Alizaliwa: karne ya kwanza, kwa mapokeo huko Bethlehemu
Alifariki: karibu mwaka 107–108, Roma
Papa: karibu mwaka 99/100 hadi 107/108
Nafasi yake: Papa wa tano katika historia ya Kanisa, yaani mrithi wa nne wa Mtakatifu Petro, baada ya Petro, Lino, Kleto (Anakleto) na Klementi
Alimfuata: Mtakatifu Klementi I
Alifuatwa na: Mtakatifu Aleksanda I

Kumbuka kwanza: Habari za mapapa wa mwanzo kabisa ni chache sana. Kanisa lilikuwa likiishi wakati wa madhulumu, na kumbukumbu nyingi zimetufikia kupitia mapokeo ya baadaye, hasa kitabu cha kale kiitwacho Liber Pontificalis (Kitabu cha Mapapa). Kwa hiyo baadhi ya mambo yafuatayo ni mapokeo, si historia yenye uhakika kamili.

Asili yake

Kwa mujibu wa Liber Pontificalis, Evaristo alikuwa Mgiriki kwa utamaduni, lakini baba yake alikuwa Myahudi aitwaye Yuda, kutoka Bethlehemu, mji alimozaliwa Yesu. Kama mapokeo haya ni sahihi, Evaristo alikuwa na mizizi katika watu wa Agano la Kale, na pia katika ulimwengu wa Kigiriki ambamo Injili ilikuwa ikienea kwa kasi.

Mazingira ya wakati wake

Evaristo aliliongoza Kanisa la Roma mwishoni mwa karne ya kwanza na mwanzoni mwa karne ya pili. Huu ulikuwa wakati muhimu sana:

Mitume walikuwa wameshafariki. Inaaminika kwamba Mtume Yohane, wa mwisho wao, alifariki karibu na wakati Evaristo alipoanza kuliongoza Kanisa. Kanisa sasa lilipaswa kuendelea chini ya waandamizi wa Mitume, yaani maaskofu.
Kanisa lilikuwa likiishi chini ya Dola ya Kirumi, ambapo kuwa Mkristo kulikuwa ni hatari. Wakati wa Kaisari Domitiano, na baadaye Trajani, Wakristo wengi waliteswa na kuuawa. Mtakatifu Inyasi wa Antiokia aliuawa Roma katika kipindi hiki hiki.
Wakristo walikutana kwa siri katika nyumba za watu binafsi kwa ajili ya sala na Ekaristi.
Mambo anayohusishwa nayo

Mapokeo ya Kanisa yanamhusisha Papa Evaristo na hatua kadhaa za kupanga maisha ya Kanisa la Roma:

Kugawa Roma katika “parokia”: Inasemekana aliwapangia mapadre nyumba mbalimbali za ibada katika mji wa Roma, ambazo ziliitwa tituli. Hapo ndipo chanzo cha parokia za Roma kinapotajwa kuanzia. Baadaye tituli hizo zilikuwa makanisa ya makardinali.
Mashemasi saba: Inasemekana aliweka mashemasi saba kumsaidia askofu na kuandamana naye alipohubiri, wakikumbusha mashemasi saba wa Matendo ya Mitume 6.
Ndoa hadharani: Mapokeo mengine yanasema alifundisha kwamba ndoa ya Kikristo iadhimishwe hadharani na ipokee baraka ya padre.

Wataalamu wa historia wanasema kwamba mambo haya huenda yalihusishwa naye baadaye, kwa sababu maandishi yanayoyaeleza ni ya karne nyingi baadaye. Lakini yanaonyesha jinsi Kanisa la mwanzo lilivyomkumbuka: kama mchungaji aliyeliweka Kanisa la Roma katika mpangilio.

Kifo chake

Mapokeo yanasema kwamba Evaristo alikufa shahidi karibu mwaka 107 au 108, wakati wa utawala wa Kaisari Trajani. Hakuna maelezo ya uhakika kuhusu jinsi alivyouawa, na wataalamu wengine wanasema cheo cha “shahidi” huenda kilitolewa kwa heshima, kama ilivyokuwa kwa mapapa wengi wa mwanzo.

Inaaminika kwamba alizikwa karibu na kaburi la Mtakatifu Petro, katika kilima cha Vatikano, mahali ambapo leo kuna Basilika ya Mtakatifu Petro.

Fundisho kwetu

Ingawa tunajua machache kuhusu maisha yake, Mtakatifu Evaristo anatufundisha:

Mfuatano wa Mitume: Kanisa halikuishia kwa Mitume. Liliendelea kupitia waandamizi wao, hadi kwa Papa wetu wa leo. Evaristo ni kiungo muhimu katika mnyororo huo.
Uaminifu katika nyakati za hatari: aliliongoza Kanisa wakati kuwa Mkristo kungeweza kukugharimu maisha.
Mpangilio katika Kanisa: parokia, mapadre na mashemasi ni njia za kuwahudumia waamini vizuri.
Utakatifu usiojulikana: si kila mtumishi mkubwa wa Mungu anaacha historia ndefu, lakini Mungu anajua kazi yake.

Sala fupi:
Ee Mungu, mchungaji wa milele wa waamini wako, uliyemweka Mtakatifu Evaristo, Papa na shahidi, kuliongoza Kanisa lako katika nyakati za madhulumu, kwa maombezi yake, ulilinde Kanisa lako katika umoja na Baba Mtakatifu, na utujalie tudumu waaminifu kwa imani tuliyoipokea kutoka kwa Mitume. Kwa Kristo Bwana wetu.
Amina.